„Świadek” Ilji Gieorgiewicza Mitrofanowa to książka o granicach wytrzymałości ludzkiej i granicach człowieczeństwa lub jak kto woli: ludzkiego upodlenia. I skutkach takiego stanu rzeczy, które wcześniej czy później zaowocuje okrucieństwem krzywdzonych wobec oprawców. Losy Fiodora Pietrowicza Pokory pokazują również, jakie zmiany w psychice ofiary powoduje jej długotrwałe poniżanie.

Właściwie prawie wszystkie informacje zawarte w „Planecie Kaukaz” to jedno wielkie zaskoczenie. Bo ile tak naprawdę przeciętny człowiek w Polsce wie o Dagestanie, Inguszetii, Karaczajo-Czerkiesji i wszystkich miejscach, które dzięki niej możemy poznać? Co wiemy o Czeczenii poza tym, że ciągle walczą z Rosją, a jej mieszkańcy nazywani są terrorystami podkładającymi bomby i zabijającymi niewinnych?

Polak tego nie zrozumie. Polak ma Polaków za sąsiadów. Polak ma łatwo. Nie wie, kim są Abchazi, Osetyńcy, Adygejczycy, Kałmucy i Dagestańczycy. W jakiego Boga tam wierzą? I czy walczą o wolność, czy może są narodem terrorystów?

Czy za ZSRR można tęsknić? Owszem, w dodatku wydaje się to tęsknota całkiem uzasadniona. Obywatele byłego Kraju Rad nie odnajdują się w nowej rzeczywistości. Tęsknią za ustalonym z góry porządkiem, za celem, który mieli w czasach, gdy najważniejszym zadaniem człowieka miało być budowanie socjalizmu.