Rozmówcy autora wcale nie próbują ukryć się za sztuczną skruchą, mówią jak było, co czuli zatapiając ostrza maczet w szyjach niedawnych przyjaciół: ”To było męczące, ale i wciągające, jak jakaś nowa rozrywka. Nawet ich nie liczyłem…” – wyznaje Leopord. Teraz nie mają nic. Wracają z więzień na leżące odłogiem pola, zastają wyprzedane majątki, żony z dziećmi innych mężczyzn.

Nad maskarą pochylił się humanista, nie opisywacz. Pochylił się człowiek świadomy swych słabości, a nie biały wśród czarnych, gorszych, który chce być mesjaszem odkrywającym przed światem nie wiadomo co. Epatowanie cierpieniem i szokowanie? Nie, tak po prostu tam było, po co ubierać zbrodnię w pawie piórka?

W swojej książce Wojciech Tochman próbuje z jednej strony zanalizować, co się stało i dlaczego, z drugiej strony poznać funkcjonowania umysłu ludzkiego i społeczeństwa, sytuację, która do tego ludobójstwa doprowadziła. Spotyka się z ofiarami, mordercami, świadkami wydarzeń. Opisuje miejsca rzezi, muzea i pomniki upamiętniające zagładę. Ale pisze też o próbach zapomnienia o tej tragedii, o próbach dalszego życia razem, znalezienia sensu w życiu.

Ten reportaż jest jak pocztówka z Kigali Memorial Centre. Na wierzchniej stronie zamiast tysiąca wzgórz i miliona uśmiechów narysowana jest śmierć rękoma konkretnych ludzi. Na odwrocie nerwowo spisany adresat, kilka uwag i garść pytań. Pocztówkę można schować głęboko albo wetknąć za szybkę kredensu.

Wojciech Tochman napisał książkę, która wzrusza, wstrząsa, przeraża i wścieka. Sprawia, że chcemy ją zamknąć, rzucić o ścianę, wyrwać jej kartki, spalić – po prostu ukarać. Za to, że „Dzisiaj narysujemy śmierć” przypomina nam o tym, co się działo, kiedy my odwracaliśmy wzrok.

Piętnaście lat temu świat zamarł. Potem wział głęboki oddech. A potem… A potem wrócił do swoich spraw. Masakra w Rwandzie skończła się.

Rwanda Tochmana to kraj straszny. Naród, który ciągle żyje z pamięcią o tym, co się stało, naród, który, choć według oficjalnej propagandy ma dążyć ze wszelkich sił do zjednoczenia – tak naprawdę wciąż pamięta o wewnętrznych podziałach. Naród, dla którego dzieci niejednokrotnie fakt bycia sierotą nie jest niczym dziwnym, szczególnym. Jest to świat, który dla Europejczyka, przyzwyczajonego do pokoju i wojen śledzonych z wygodnej pozycji przed telewizorem czy ekranem komputera, wydaje się być spełnieniem najgorszych koszmarów.

„Strategia antylop” to straszna, przerażająca opowieść o niewyobrażalnej rzezi, jaka dokonała się w Rwandzie w 1994 roku. To zapis ogromu ludzkiego cierpienia i tragedii, historia ocalonych i ich oprawców oraz niezwykłej walki o przeżycie.

Ludzie, z którymi rozmawia Hatzfeld to zwykli obywatele, prowadzący zwyczajne życie. Ich opowieści kontrastują niekiedy ze spokojną, leniwą scenerią rwandyjskich miasteczek. Jest to bowiem spokój pozorny, wynikający częściowo z bezsilności. Tak naprawdę nikt nie zapomniał tu o tym, że prawdopodobnie żyje w sąsiedztwie morderców swoich rodzin.

Zbrodnie przeciwko ludzkości? Gdzie jest ludzkość? Kto to ludzkość? Ty? Ja? Spotkałeś się z jakąkolwiek zbrodnią przeciwko sobie? Nie, to tylko milion mieszkańców Rwandy – ot co… Ludobójstwo? To bułka z masłem. Kto by zawracał sobie tym głowę?