Polski reporter podróżując bezdrożami azjatyckiej części Rosji, próbuje poznać i opisać człowieka, który decyduje się żyć na „Wyspie Kołyma”. W miejscu na wskroś nieprzyjaznym – nie tylko ze względu na warunki klimatyczne, ale także biedę, infrastrukturę, postsowiecką mentalność urzędników i współobywateli. Powodów, aby zrezygnować i wyjechać z tego miejsca na zawsze jest naprawdę wiele.

„Piętnaście dni w pustkowiu” to interesujący portret peryferii kolonizowanej Ameryki XIX-go wieku. To szkic granicy, która dzieliła dwa porządki: cywilizację białych osadników i świat kultur indiańskich. Linia ta wyznaczała również przestrzeń nieuchronnego konfliktu pomiędzy dwoma sposobami życia oraz rozumienia rzeczywistości.

„Szlaki człowieka” to dzieło wielowątkowe. Autor próbuje opisać problematykę drogi w jak najszerszym kontekście. Relacje z wyprawy przeplatane zostają refleksjami o szlaku. Jego wędrówki, realne czy też literackie, są świadectwem dużej odwagi, ale też próby okiełznania żywiołu, jakim jest zagadnienie drogi, czy też podróży. Pisarz, co warto podkreślić, nie ucieka od tematów trudnych i wymagających.

Książka „Od Wisły do Rzeki Perłowej”, choć zawiera relacje z podróży po dalekich krajach, jest też w pewnym sensie narracją o Polsce tamtych lat. Dzięki temu, że uczestnicy wyprawy korzystali wielokrotnie z pomocy placówek dyplomatycznych, rozsianych po całym świecie, czytelnik może zobaczyć na przykład, jaką wagę przykładano wówczas do polityki międzynarodowej. Obraz funkcjonowania polskich ambasad, poselstw i misji handlowych, jaki wyłania się z tej opowieści, budzić musi uśmiech politowania

„Raz na kilkaset lat” to literacka relacja Krzysztofa Bieleckiego z trzytygodniowej, spontanicznej wprawy do Chin. Już po opisie na okładce możemy wywnioskować, że nie mamy do czynienia z tradycyjną relacją z podróży, lecz z opisem wyprawy na tak zwanym „spontanie” – od jednej kawiarenki internetowej do drugiej. Autor podczas tej niezwykłej podróży pisał bowiem bloga, którego postanowił wydrukować i wydać własnym sumptem.

W epoce internetu, mody na bycie backpackerem i tanich połączeń lotniczych, opowieść Haliny Korolec – Bujakowskiej zachwyca. Wyruszyli z Litwy. Mieli siebie i motocykl BSA o rejestracji W 19-484. Odwiedzili Turcję, Syrię, Irak, Iran, Indie, Birmę i Chiny. Po drodze nocowali w namiocie lub u życzliwych ludzi. Chorowali na dżumę i malarię. Ich motor grzązł w głębokim błocie lub po prostu, jak to maszyna, psuł się. Tak, jak te 200 szprych, wymienionych w czasie podróży.

Autor to główny bohater książki, przez którego pryzmat poznajemy świat nie egzotycznych miejsc, lecz rzeczywistości wewnątrz pociągu. Nie ważne co się dzieje za oknem przedziału, lecz istotne co się dzieje w jego wnętrzu. Theroux w rewelacyjny sposób posługuje się piórem – tekst Amerykanina pełen jest anegdoty i popisów erudycji, które oczarowują czytelnika od pierwszej do ostatniej strony. Barwne opisy kolejowych przygód zachwycają.

Umowa z Schengen jest niesamowitą ulgą, udogodnieniem dla podróżujących po krajach Unii Europejczyków, ale jednocześnie ten sam dokument postanowił otoczyć szczelnym murem zewnętrzne granice kontynentu. Europa nie chce czarnych, Europa umywa ręce. Europa staje się warownią, choć my, mieszkający w jej wnętrzu tego nie dostrzegamy. Z jednej strony chronimy samych siebie, a z drugiej… uciekamy z piaskownicy, z której wcześniej narozrabialiśmy.

To świetna książka, od której trudno się oderwać z tych samych powodów, które zachwyciły już w przypadku pierwszej relacji z Orient Expressu: barwne dialogi, plastyczne postaci i żywe krajobrazy, nieskażone egzaltacją, patosem i nieszczerym zachwytem. Jeżeli cokolwiek zmieniło się w sposobie opowiadania Paula Theroux po 30 latach, to zdecydowanie na korzyść: wydaje się mniej pewny swego, a dawna arogancja i poczucie wyższości (choć wciąż obecne) ustąpiły trochę pola zdumieniu, empatii oraz zamyśleniu losami świata i nad sobą (upiorem i po części tytułowym widmem).

„Wielki bazar kolejowy” powstał dzięki notatkom, które autor regularnie robił w pociągu i w trakcie przystanków. Notował nie tylko wrażenia z pociągów, spotkań, hoteli czy opisy widoków za oknem, ale przede wszystkim obserwacje dotyczących współpasażerów, jego rozmowy z nimi. Możemy w ten sposób poznać przekrój społeczny pasażerów wszelkich pociągów – wykształconych i dobrze ustawiownych profesorów, handlarzy, studentów, hipisów podróżujących do Indii, mnichów, konduktorów, kelnerów.