Przemiany ustroju, ale także szerokie zmiany społeczne odbijają się na codziennym życiu zwykłych obywateli. Wiele z wymienionych zdarzeń, sytuacji jest w mojej pamięci. Choćby pojawiające się nowości w ogłoszeniach prasowych: „milion w minutę”, praca chałupnicza, czy też „porady”, jak szybko poprawić swoją sytuację materialną. A epoka disco polo, nowobogaccy, Amway? Historia nowej Polski w pigułce.

„Zrób sobie raj” to zbiór śmiesznych, subiektywnych opowieści o życiu Czechów. Czytanych przez autora z pasją i radością. Jakby siedział przy stole ze swymi czeskimi przyjaciółmi, a my razem z nim. Poznamy podstawy fekalizmu. Będziemy uczestniczyli w poszukiwaniach czeskiego robieniu znaku krzyża. Usłyszymy zabawne historie z Hrabalem i jego ubóstwieniem piwa.

Zbiór reportaży Mariusza Szczygła to szesnaście mikroświatów, które stanowią próbę reprezentatywną nowej Polski. Reporter – obiektywny świadek transformacji, doskonale uchwycił nastroje młodego, demokratycznego społeczeństwa. Autor w specyficzny dla siebie sposób opierając się z pozoru na nieistotnych szczegółach przedstawił Polskę w świetle dnia codziennego.

Polska w okresie transformacji to czas, w którym jedni się gubią, a drudzy budzą. Bieda ze wszystkimi swoimi smutnymi dziećmi przechadza się pod rękę z nowobogactwem, mijając cuda sakralnej architektury, a w tle słychać: „Och, Izka, daj dla mnie pyska”. Jest trochę straszno, bywa wesoło, niezmiennie godnie. Niby bohaterowie tych tekstów są przeciętni, ale w życiowych zmaganiach wykazują ponadprzeciętną godność i nieprzeciętną zaradność.

Mariusz Szczygieł umiejętnie wyłapuje z oceanu zdarzeń społeczno-kulturalnych perełki oddające klimat nowego systemu. Jego spostrzeżenia, pomimo że spisane na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, wciąż są aktualne. Dodatkowo teksty wzbogacone są o zdjęcia Witolda Krassowskiego, pokazujące nową polską rzeczywistość.

Mariusz Szczygieł pokazał życie w Czechosłowacji od zaplecza, od podwórza, gdzie rzuca się na stos niepotrzebne kartony po lentilkach. I niepotrzebnych ludzi. Tych, którzy nie pasują do kolorowej bajki o Arabelli, tych, którzy nie zgadzają się, żeby kobieta za ladą rzucała im smakowite kąski w zamian za milczenie, tych, którzy w szpitalu na peryferiach nie chcą nakładać workowatych ochraniaczy, żeby nie zbrukać błyszczącego linoleum.

Szczygieł zwraca uwagę, że reporter powinien pisać tak, żeby nie szkodzić swoim bohaterom, choć powinni oni wiedzieć, co ich czeka i na co się narażają, przekazując swoją historię reporterowi. Jednak za przekazane przez nich informacje odpowiada reporter i to on powinien zrobić wszystko, aby np. zakamuflować bohatera, jeśli napisany reportaż mógłby mu zaszkodzić. Szczygieł ma na to sposób.

Instytut Reportażu zaprasza na czerwcowe imprezy we Wrzeniu Świata (wrzenie.doc): między innymi na spotkania z Wojciechem Tochmanem, Angeliką Kuźniak, Marcinem Mellerem i autorkami książki „Każdy zrobił, co trzeba”.

Instytut Reportażu zaprasza na majowe imprezy we Wrzeniu Świata: między innymi na spotkania z Mariuszem Szczygłem i Agatą Tuszyńską oraz na premierę najnowszej książki Hanny Krall „Biała Maria”.

W naszych czasach przestaliśmy zwracać uwagę na granice. Gdy będziemy przekraczali południowy kraniec naszego kraju, nikt nie zapyta o paszport, nie przyjdą celnicy by sprawdzić, czy przypadkiem czegoś nie przemycamy. Przy odrobinie roztargnienia można w ogóle nie zauważyć, że jest się już w innym kraju. Mariusz Szczygieł w swojej książce pokazuje jednak, że za tą granicą rozciąga się świat tak odmienny od naszego, jak to tylko możliwe.