Przeczytałem niedawno – w krótkim odstępie czasu – dwa amerykańskie bestsellery, które swego czasu wywołały wielkie poruszenie wśród przedstawicieli mediów i polityki na całym świecie. Bestsellery, które swym twórcom przyniosły bądź sławę, bądź też wielką hańbę, a opisywanym w nich postaciom polityczny upadek lub – wręcz przeciwnie – umocnienie pozytywnego wizerunku.

Książka Wszyscy ludzie prezydenta (All The President’s Men) Carla Bernsteina i Boba Woodwarda jest opracowaniem, które – podsumowując wielomiesięczne śledztwo prowadzone przez dziennikarzy Washington Post – wykreowało współczesny mit Richarda Nixona jako najgorszego, najpodlejszego prezydenta USA. Druga z omawianych pozycji – The Dark Side of Camelot Seymoura Hersha to publikacja, która – w zamierzeniu – obalić miała mit uwielbianego przez cały świat Johna Fitzgeralda Kennedyego.

Z jednej strony mamy zatem wspaniałą reporterską robotę dwóch młodych dziennikarzy, którzy – podejmując ogromne ryzyko – postanowili, w imię obowiązku przedstawiania prawdy, rozwikłać prezydencki spisek. To dzięki ich pracy, 37. Prezydent Stanów Zjednoczonych znany jest do dziś całemu światu jako niesławny bohater największej w historii prezydenckiej afery, jako jedyny amerykański prezydent zmuszony do ustąpienia przed końcem kadencji i jako oszust, zdolny posunąć się do najobrzydliwszych matactw w celu utrzymania władzy. Pomimo zróżnicowanych opinii historyków na temat jego prezydentury oraz pomimo niewątpliwych sukcesów politycznych w okresie sprawowania urzędu, Richard Nixon wraz z całym swym gabinetem, uważany jest powszechnie za wcielenie zła, za przykład najgorszych – niewybaczalnych – występków, sprzeniewierzających się zasadom demokracji. Bernstein i Woodward zrobili swoje – zapisali się na trwałe do historii dziennikarstwa śledczego opracowaniem, które stworzyło mit. Mit wcielonego zła.

Z drugiej strony ukazuje nam się doświadczony, słynny i utytułowany reporter – człowiek, dzięki któremu czytelnicy dowiedzieli się o masakrze w My Lai – Seymour Hersh. Dziennikarz ten, laureat Nagrody Pulitzera, postanowił – w roku 1997 – rozprawić się z mitem zamordowanego dwadzieścia trzy lata wcześniej, bohatera Ameryki – najbardziej uwielbianego prezydenta w historii USA – Jacka Kennedyego. Nie udało mu się to. Krytycy nie pozostawili suchej nitki na – szanowanym i cenionym do momentu publikacji The Dark Side of Camelot – autorze. Większość z opisanych w książce wydarzeń jest, ich zdaniem, nieprawdziwych lub opartych tylko i wyłącznie na spekulacjach i plotkach. Obalono domniemane powiązania JFK z amerykańską mafią, jego spisek na życie Fidela Castro, bigamię oraz romans z Niemką będącą komunistycznym szpiegiem. Z całej masy zarzutów niepodważone pozostały głównie skandale obyczajowe i ciężki stan zdrowia Kennedyego. Pomimo powszechnej wiedzy o zbytnim umiłowaniu kobiecych wdzięków i związanemu z tym zachowaniu nieprzystojącemu prezydentowi USA, mit wspaniałego JFK nie upadł. Znacznie ucierpiała natomiast reputacja Hersha – najbardziej zabolało komentatorów nieudowodnione oskarżenie Kennedyego o spisek na życie kubańskiego dyktatora – które to oskarżenie, w świetle tragicznej śmierci JFK – było ich zdaniem największym nadużyciem w opisywanej książce. Nadużyciem, którego Hershowi nie wybaczono do dnia dzisiejszego. Zamiast obalić mit, autor obalił swoją – niezwykle wysoką – pozycję na mapie amerykańskiego dziennikarstwa śledczego.

Ten utwór jest dostępny na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 2.5 Polska