„Gdy nie nadejdzie jutro” Pawła Skawińskiego to druga książka z serii „Lektury Reportera”. Autor przedstawia nam Indie od tej biednej strony, nie ma w nich tańców i pięknych barw, tylko szara rzeczywistość, nad którą warto się zatrzymać.

Miały zwykle po kilkanaście lat lub niewiele więcej. Były uczennicami, czasem studentkami. Wywodziły się z najróżniejszych społecznych warstw, z różnych części Polski. Łączył je fakt, że w ich życie, gdzieś w pół drogi pomiędzy dzieciństwem a dorosłością, brutalnie wdarła się II wojna Światowa, wobec której nie chciały pozostać obojętne, i która zmieniła ich życie już na zawsze.

Większość bohaterów Pollacka to galicyjscy chłopi, którzy od pokoleń klepią biedę. To ludzie niepiśmienni i skrajnie naiwni. W to, że za oceanem mogą znaleźć bogate kraje, w których złoto leży na ulicy, potrafią bardzo łatwo uwierzyć. Aby wyjechać, są skłonni sprzedać cały skromny dobytek. Wyruszają na podbój świata, który niejednokrotnie wcale nie okazuje się dla nich łaskawszy od ojczystej ziemi.

Polska w okresie transformacji to czas, w którym jedni się gubią, a drudzy budzą. Bieda ze wszystkimi swoimi smutnymi dziećmi przechadza się pod rękę z nowobogactwem, mijając cuda sakralnej architektury, a w tle słychać: „Och, Izka, daj dla mnie pyska”. Jest trochę straszno, bywa wesoło, niezmiennie godnie. Niby bohaterowie tych tekstów są przeciętni, ale w życiowych zmaganiach wykazują ponadprzeciętną godność i nieprzeciętną zaradność.

Dalajlama wcale nie rozsiewa rewolucyjnych nastrojów. Stara się natomiast zażegnać wszelkie potencjalne ogniska buntu, bowiem rozwiązanie widzi w dyplomatycznej serii publicznych wystąpień i w bezpośrednich spotkaniach z przywódcami najpotężniejszych mocarstw współczesnego świata. Ten prosty mnich jest uważnie wysłuchiwany na całym świecie i chętnie zapraszany do udziału w najpoważniejszych konferencjach naukowych.

Bieda jest w ludzkim życiu jak nieproszony i bardzo uciążliwy gość. Jak genetyczna choroba, która niestety najczęściej okazuje się nieuleczalna. Jest trudna do uchwycenia, albo wstydliwie ukrywana gdzieś pod siennikiem, spuszczająca oczy, albo uderzająca z całą mocą mediów, wyciągająca rękę i prosząca o jałmużnę. Możemy ją ignorować i udawać, że nie istnieje, możemy uspokajać swoje sumienia różnorakimi datkami, czy jednak którykolwiek z tych sposobów cokolwiek w praktyce zmienia?

„Życie zaczyna się po sześćdziesiątce” to nie jest dzieło sztuki. To dobrze napisana książka ukazująca człowieka z pasją, który zmienia świat małymi krokami, zaczynając od tego, który ma dookoła siebie. To piękna historia dodająca otuchy, wiary w siebie i przyszłość.

Dla mnie wyprawa w głąb tego przerażającego świata terrorystów i oglądanie ich z pozycji osób tak długi czas kompletnie niczego nieświadomych, tak niemal dziecinnie ufających swemu mężowi i ojcu, okazała się bardzo interesująca i pouczająca. Warto przeczytać tę książkę wcale nie dlatego, że Bin Laden po śmierci znowu stał się modnym tematem, ale po prostu po to, żeby rozszerzyć swój świat i swoją możliwość pojmowania o to wszystko, co działo się w jego najbliższym otoczeniu i zobaczyć jego prawdziwą twarz, której często nie chcieli widzieć nawet jego najbliżsi.

Dobór tematów jest ogromnym walorem wszystkich opublikowanych przez Wydawnictwo Dobra Literatura reportaży. Godny uznania jest także profesjonalny sposób ich zaprezentowania czytelnikowi. I język: obrazowy, dostosowany do opisywanej sytuacji, środowiska i problemu.

Choć Jean Hatzfeld przeprowadzając wywiady z ocalałymi poszukuje przyczyn, dla których tysiące Hutu rzucili się mordować swoich sąsiadów, główny cel jego pisania jest inny. Przede wszystkim chce rzucić światło na historię tych, którzy przeżyli – historię, która przez większość mediów i autorów książek była przemilczana czy ignorowana.